เทศน์เช้า วันที่ ๒๓ ตุลาคม ๒๕๖๘

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ธรรมะเป็นสัจธรรม เห็นไหม พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรม ธรรมคือสัจธรรม คืออริยสัจ คือธรรมเหนือโลก ถ้าธรรมเหนือโลก มันเหนือกิเลสตัณหาความทะยานอยากให้เราไม่ต้องทุกข์ต้องยากไง

แต่เราเป็นมนุษย์เกิดมาพบพระพุทธศาสนา เป็นปุถุชนคนหนาไง ถ้าคนหนามันหนาด้วยสันดานเดิมของตน สันดานเดิมของตนนั่นน่ะมันมีอวิชชา มีความไม่รู้ครอบงำอีกชั้นหนึ่งไง

เพราะพระสารีบุตร พระโมคคัลลานะเป็นพระอรหันต์ สิ้นกิเลสเหมือนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่มีองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่ละสันดานเดิมได้

แต่พระสารีบุตรเป็นอัครสาวกเบื้องขวา ไปกิจนิมนต์ๆ ไปกระโดดข้ามร่องสวน ผู้ที่นิมนต์ไปเห็น เอ๊ะ! พระอรหันต์ทำไมไม่สำรวมระวัง ไปฟ้ององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า อดีตชาติเขาเคยเกิดเป็นวานร เกิดเป็นลิงหลายร้อยชาติ นิสัยสันดานเดิมมันติดของมันมา

นี่สันดาน แต่มันมีอวิชชา มีกิเลสตัณหาความทะยานอยากครอบงำอีกชั้นหนึ่งไง พระอรหันต์ๆ ทำลายอวิชชา คือทำลายพญามาร ทำลายความชั่วร้ายในหัวใจของตนสิ้นไปไง

ฉะนั้น สิ่งที่ว่าละสันดานได้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น

ไอ้ของเรา ถ้าเราเป็นมนุษย์ปุถุชนคนหนา ถ้าเรามีพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ สัจธรรมในหัวใจของเรา เป็นประเพณีวัฒนธรรม

ประเพณีวัฒนธรรม อย่างเช่นวันนี้วันหยุดราชการ เป็นวันปิยมหาราช เป็นวันมงคลของชาติ ของประเทศไทย เพราะอะไร เพราะรักษาชาติมาด้วยเลือดด้วยเนื้อ เลือดเนื้อทาแผ่นดินเพื่อรักษาชาตินี้ไว้ ให้เยาวชนรุ่นหลังได้เกิดมามีความสงบสุขในร่มโพธิ์ร่มไทรของสถาบันชาติ

แต่ถ้าในปัจจุบันนี้รบราฆ่าฟันด้วยเลือดด้วยเนื้อไง แต่สมัยนั้นท่านรับภาระของประเทศชาติไว้ แบกไว้อยู่คนเดียว แบกไว้อยู่คนเดียวด้วยสมอง ด้วยวิธีการเจรจาทางการทูต รักษาชาติไว้ไง

คนเกิดมาๆ ในประเทศนี้ เกิดมาแล้วระลึกถึงบุญถึงคุณ มันมีรากมีเหง้า ถ้ามันรากเหง้าของมัน วันนี้วันหยุดราชการ มีคนเขาไปกราบไปไหว้อนุสาวรีย์ เด็กๆ มันบอกว่าไปกราบอะไรน่ะ อิฐหินทรายปูน

อิฐหินทรายปูน เขาระลึกถึงบุคคลที่สร้างคุณงามความดีไว้กับชาติ รักษาชาตินี้ไว้ให้เราเกิดมาซุกหัวนอน มันยังไม่รู้นะน่ะ มันยังไม่เข้าใจของมัน

ถ้ามันเข้าใจ มันเป็นเรื่องนามธรรมไง เป็นเรื่องความรู้สึก ถ้าความรู้สึกของคนที่มันดีงามขึ้นมา เวลามันรู้สึก มันมีกตัญญูกตเวที มันระลึกถึง

เวลาระลึกถึง เราระลึกถึงพ่อถึงแม่ ถึงปู่ถึงย่า ถึงตาถึงยายของเรา ระลึกถึงที่เวลาท่านทุกข์ยากมากับเรา ท่านมากับเรา นั่งร้องไห้น่ะ น้ำตาไหล เพราะอะไร เพราะมันเกี่ยวกับครอบครัวของเราไง มันเกี่ยวกับชาติตระกูลของเราไง แต่ถ้ามันเป็นเรื่องสาธารณะ เรื่องคนอื่นไม่เกี่ยวกับเรา

แต่ถ้าคนเขามีคุณมีประโยชน์ เขาระลึกถึงนะ เขาสะเทือนใจของเขา เขาเคารพบูชา เคารพบูชาจากรากเหง้าในหัวใจของตน สาแหรก สาแหรกของชาติไง สาแหรกของชุมชนไง สาแหรกที่มันเป็นประโยชน์กับชุมชนนั้นไง

ทีนี้เราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา เรามีหัวใจระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนถึงเครื่องหมายของคนดีไง มีความกตัญญูกตเวที เขาเคยมีบุญมีคุณกับเรา เราระลึกถึงบุญคุณกับเขา

เวลาไปวัดไปวา พาพ่อพาแม่ไปวัด พ่อแม่บอกว่า เฮ้อ! ลูกไปเถอะ แม่ไม่อยากไป แม่เหนื่อย

แต่ก็อยากจะพาไป เพราะอะไร เพราะบุญกุศลมันข้ามภพข้ามชาติ ข้ามภพข้ามชาติ ทำบุญกุศลไปเกิดเป็นเทวดา เป็นอินทร์ เป็นพรหม

เวลาทำคุณงามความดี กตัญญูกตเวที เรามีกตัญญูกตเวที เครื่องหมายของคนดี ถ้าเราเปิดหัวใจได้ไง เปิดหัวใจได้ เห็นไหม เวลาพ่อแม่ ลูกไม่ต้องไปไหนหรอก ลูกอยู่บ้าน ลูกเป็นคนดี พ่อแม่ก็พอใจแล้วล่ะ

ใช่ เป็นคนดีของพ่อของแม่ เป็นคนดีของพระอรหันต์ในบ้านของเรา เพราะเราได้เกิดมาไง

เวลาเราเกิดกับชาตินี้ เราเกิดในประเทศอันสมควร แต่การเกิดๆ เราเกิด มีพ่อมีแม่ไง พ่อแม่ให้กำเนิดมา พ่อแม่ให้กำเนิดมา นี่ก็เกิดจากพ่อจากแม่ไง เกิดซ้ำเกิดซ้อนไง

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกิดวันวิสาขบูชา เป็นเจ้าชายสิทธัตถะ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าฝึกหัดประพฤติปฏิบัติขึ้นมา ตรัสรู้ธรรม เกิดจากโลกสู่ธรรม

สู่ธรรมๆ สู่ธรรมเพราะอะไร เพราะองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธัมมจักฯ เทวดา อินทร์ พรหมส่งข่าวเป็นชั้นๆ เลย

เทวดา อินทร์ พรหมเขาเป็นใคร ทำไมเขามีความสุขแล้วเขารอธรรมะทำไม แล้วธรรมะนี้มันธรรมะคืออะไร

พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ไง แล้วธรรมของโลก อยู่ในโลกนี้มันก็เป็นเรื่องของโลกนี้ ถ้าเป็นเครื่องหมายของคนดี นี่โลกียปัญญา ปัญญาของมนุษย์ ปัญญาของโลก ปัญญาจากประเพณีวัฒนธรรม ถ้าเราเกิดมา เราเป็นมนุษย์ เรามีประเพณีมีวัฒนธรรม เราก็มีหนทางไง หนทางในการฝึกหัดประพฤติปฏิบัติขึ้นมาไง

แต่เวลาเป็นจริงเป็นจังขึ้นมา ความเชื่อแก้กิเลสไม่ได้ ถ้าเป็นจริงๆ เป็นจริง จริงของใคร นี่ไง สันดานไง จริงของความเล่ห์เหลี่ยมของกิเลสหรือ จริงของกิเลสใช่ไหม กิเลสอ้างธรรมะใช่ไหม อ้างธรรมะว่ามันเป็นความดีงามอย่างนั้น แล้วก็กวาดต้อนเอาเข้ามาเป็นผลประโยชน์ของตนไง

ดูสิ เวลารัชกาลที่ ๙ ท่านบอก ไม่ต้องมารักเรา ให้ประชาชนรักกัน

ไม่กว้านต้อนมาเป็นของคน

โดยธรรมชาติของมนุษย์ คนชั่วมากกว่าคนดี อย่าให้คนชั่วมีอำนาจ ต้องให้คนดีมีอำนาจปกครองเพื่อปกครองคนชั่ว ให้คนชั่วอยู่ในขอบเขต อย่าไปรังแกคนดีเขา

แล้วทำให้ทุกคนเป็นคนดี มันเป็นไปไม่ได้

นี่โอวาทของรัชกาลที่ ๙ ไง โอวาทสั่งสอนไว้

ไม่ต้องมารักเรา ไม่ต้องมาเชิดชู ให้ประชาชนรักกัน ให้สังคมร่มเย็นเป็นสุข

แล้วมันรักกันได้ไหม

คนนี้คนชั่ว อย่ายกมือไหว้มัน

เวลาเดินมา ไหว้ป้อๆ เลย เพราะมันมีอำนาจ

รู้ดี รู้ชั่วนะ รู้ แต่ด้วยอำนาจของเขา ยอมสยบเขาหมด

เวลากิเลสตัณหาความทะยานอยากในหัวใจของตน เวลากิเลสมันปลิ้นมันปล้อน มันหลอกมันลวง มันอ้างธรรมะทั้งนั้นน่ะ นี่ไง เป็นผู้ดีงาม เป็นผู้สร้างคุณงามความดี แต่มันคิดอะไรอยู่นั่นน่ะ นี่มันหลอกมันล่อไง เพราะเราไม่เท่าทัน เราถึงเข้าใจสิ่งใดๆ ไม่ได้

ฉะนั้น เราไม่เท่าทัน เราทำสิ่งใดๆ ไม่ได้ เราพยายามของเราไง เราทำความดีของเราๆ

ทำไมต้องทำความดี

ความดีมันเป็นศีล เป็นรั้วรอบขอบชิด ถ้ามันกระโดดข้ามไง มันจะทำแต่ความพอใจของมันไง มันมีรั้วรอบขอบชิดไว้ กั้นมันไว้ชั้นหนึ่ง เพราะอะไร เพราะทุกคนอ้างว่ากูเป็นคนดีหมดน่ะ แล้วก็เถียงกัน

เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ศีล ศีลเป็นเครื่องวัด มันถึงมีศีล ๕ ไง ถ้ามึงก้าวล่วงศีล ๕ แสดงว่ามึงผิด ถ้ามึงอยู่ในกรอบ เออ! มึงเป็นคนดี คนดีมันก็ต้องมีขอบมีเขตของมัน

ทีนี้พอคนดีแล้วมาเถียงกันอีก อันนั้นเป็นฆ่าสัตว์ อันนี้ไม่ฆ่าสัตว์

พระกรรมฐานนะ ทำกระทบกระเทือนกัน นั่นรังแกเขาแล้ว

กระทบกระเทือนใคร

แล้วเวลาเราฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมา เราจะชำระล้างกิเลส เราเกรงใจมันไหม นั่งนู่นก็ไม่ได้ ทำอะไรก็ไม่ได้ เกรงใจกิเลสไปหมดเลย กลัวจะไปกระทบกระเทือนมัน

แต่ครูบาอาจารย์เรา ไม่ มันอยากได้ ไม่ทำ มันอยากเป็นอย่างนี้ ตรงข้ามทั้งหมด เพราะอะไร เพราะตามใจตัวก็ตามใจกิเลส เพราะกิเลสมันอยู่ที่หัวใจของตน แต่ถ้ามันฝืนมันๆ เห็นไหม มันเริ่มฝึกหัดแล้ว

ถ้าฝืนมัน ฝืนมันสิ ต้องฝืน ทำความดีต้องฝืนไหมล่ะ ถ้าไหลไปตามน้ำไม่ต้องฝืน ไหลไปตามน้ำ ปลาตาย ไหลละล่องไปไง บวชเรียนแล้วก็เป็นพระเว้ย ศีลสมบูรณ์แบบ ไหลไปตามน้ำนั่นแหละ ไม่มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอันขึ้นมา

ปลาเป็นมันว่ายทวนน้ำนะ มันต้องออกกำลังของมันไง

นี่ไง อะไรถูก อะไรผิด ผิดของใคร ถูกของใคร

เรารักษาคุณงามความดีของเราไง ถ้าทำคุณงามความดี เห็นไหม วันนี้วันสำคัญของชาติ ถ้าเรามีสติปัญญา เราก็เป็นคนดีของเราขึ้นมา

ดูสิ เวลาครบวันสวรรคตในหลวงรัชกาลที่ ๙ เขาตั้งโรงทานกันน่ะ เขาแจกอาหาร เขาบริการประชาชน นี่ไง ไปเก็บกวาดวัด ไปทำจิตอาสา ทำความสะอาดสถานที่ นั่นอะไรน่ะ ระลึกถึงใครนั่นน่ะ

ระลึกถึงในหลวงรัชกาลที่ ๙ แต่เขาทำบริการสังคมให้สังคมมีความสะอาด เป็นความเชิดหน้าชูตา มันเป็นประโยชน์กับใครน่ะ

ถ้ามันเป็นธรรมๆ เห็นไหม

ถ้ากิเลส มันกว้านมาเป็นของมันหมดน่ะ

แต่ท่านบอก ไม่เอา ไม่ต้อง สังคมมีทั้งคนดีและคนชั่ว ทำให้ทุกคนเป็นคนดีทั้งหมด เป็นไปไม่ได้

รู้ด้วย

ฉะนั้น แต่เวลาผู้นำๆ ต้องให้คนดีเป็นผู้นำ อย่าให้คนชั่วเป็นผู้นำนะ เละ ถ้าคนชั่วเป็นผู้นำ สังคมก็มือใครยาว สาวได้สาวเอา ถ้าสังคมคนดีเขาเป็นผู้นำ อดกลั้นนะ โดนทิ่มโดนตำ โดนถากโดนถาง อดทน อดทนเพื่ออะไร เพื่อความสงบสุขของสังคมไม่ให้เกิดสงครามกลางเมือง ถ้าลองนู่นดี นี่ชั่ว เดี๋ยวมันปะทะกันอยู่แล้ว มันปะทะกันอยู่แล้ว เวลามันปะทะกัน มันปะทะกันเพราะอะไรล่ะ

แล้วถ้าคนที่เขามีคุณงามความดีของเขา เขาไม่ให้ปะทะกัน เขาแยกมันออกจากกัน สังคมนี้ให้คนทั้งหมดเป็นคนดีไปไม่ได้ ถ้าชั่วช้าก็อยู่ในขอบเขต อย่าให้มันมีอำนาจ สิ่งที่ดีงามเราส่งเสริมเขา ส่งเสริมเพื่อสังคมนี้ไง

ถ้าวันสำคัญๆ ถ้ามันมีรากมีเหง้า มีสาแหรกของมัน ดูก็รู้ ทุกคนมีหูมีตาทั้งนั้นน่ะ หูฟัง ตาดู มันเข้าใจ มันรู้ได้ ถ้ามันรู้ได้ แต่มันเอาไม่เอา นั่นอีกเรื่องหนึ่งนะ

เห็นกันทุกคนน่ะ แต่มันเหนื่อย ไม่เอา เอาที่สบายๆ

เอาสบายๆ ก็ยอมจำนนกับมันไง ยอมจำนน แล้วเวลาเทวดา อินทร์ พรหมหมดอายุขัย ไปไหนน่ะ หมดอายุขัยก็ตายไปไง แล้วไปเกิดที่ไหนล่ะ

นี่ยอมจำนน เกิดเป็นมนุษย์ไง แล้วถึงเวลาแล้วจะไปไหนล่ะ

แต่ถ้ามันเป็นกุสลา ธมฺมา อกุสลา ธมฺมาไง

นี่ไง เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะปรินิพพานไง “อานนท์ เราไม่ได้เอาสมบัติของใครไปเลยนะ เราเอาของเราไปเท่านั้น”

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น หลวงตาพระมหาบัวเวลาท่านจะหมดอายุขัยของท่าน ไม่ต้องสวดให้นะ ไม่ต้องทำอะไรทั้งสิ้น ไม่ต้องๆ

เขารู้หมดน่ะ เขารู้อยู่แล้วว่ากิเลสมันตาย ถ้าตายไปแล้วมันจะมีอะไรอีก บุญกุศลในหัวใจมันเต็มหัวใจอยู่แล้ว มันกลัวอะไร

กลัวตาย กลัวเป็น กลัวตาย ทำดีก็ไม่ได้ กลัวเขาจะขย้ำหัว จะทำอะไรก็ไม่ได้ กลัว กลัวไปหมดเลย

แล้วไปไหนล่ะ

เพราะเทวดา อินทร์ พรหมเวลาหมดอายุขัยไปเกิดที่ไหนล่ะ มนุษย์ตายแล้วมันไปไหนล่ะ แล้วมันไปอย่างไรล่ะ แล้วที่มีชีวิตอยู่นี่อยู่เพื่ออะไรล่ะ

อยู่เพื่อจะสู้กับมันนี่ไง เพื่อจะเท่าทันมันนี่ไง เพราะอะไร เพราะมันย่ำยีนะ เจ็บช้ำเรานะ เบียดเบียนตนเจ็บปวดมาก แล้วก็เบียดเบียนคนอื่น เพราะอะไร เพราะความเจ็บปวดต้องแพร่กระจายออกไป ส่งออกทั้งนั้นน่ะ

แต่ถ้าเป็นบุญเป็นกุศลน่ะ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้โคนต้นโพธิ์ หลวงปู่มั่นไม่เคยออกมาสังคมเลย อยู่ในป่าตลอด เพราะอะไร

ยืนยันจากหลวงตาพระมหาบัว ท่านเป็นคนอุปัฏฐากอยู่ ท่านดูแลจนหลวงปู่มั่นสิ้นอายุขัยไป ท่านถึงอยู่ในหัวใจท่านไง เพราะท่านเป็นคนอุปัฏฐาก ท่านเป็นคนอยู่ใกล้ชิด เป็นคนอยู่กับท่านมา ๘ ปี เห็นหมดน่ะ จะดีจะชั่วเห็นมาทั้งนั้นน่ะ ถ้าภายนอกมันงดงามขนาดนั้น แล้วภายในล่ะ

เพราะภายใน เราจะฝึกฝนให้ภายในเราดีงามอย่างนั้นด้วย ถ้าภายในดีงามอยู่อย่างนั้น รู้แจ้งในหัวใจตนก่อน แล้วจะสอนผู้อื่น

ถ้าข้างในมันมีแต่ความโสโครก มีแต่ความเกรงกลัว มีแต่ความหลีกเร้น มันจะไปสอนใคร มันจะไปดีงามตรงไหน

ดีงามๆ ดีงามมันต้องรู้ต้องเห็นสิ ศีลจะรู้ได้ต่อเมื่ออยู่ด้วยกัน ในครอบครัวรู้หมด นิสัยเป็นอย่างไรรู้หมดน่ะ เพราะอยู่กันอย่างนี้ทั้งชีวิต ไม่รู้ได้อย่างไรนิสัยเป็นอย่างไร แล้วกิเลสเป็นอย่างไรล่ะ

เวลาทำสิ่งใด อ๋อ! มันเป็นอย่างนั้นเองน่ะ ก็เขาก็เป็นอย่างนั้นน่ะ มันก็ทำอย่างนั้นน่ะ นี่ไง ร่องสมองไง ความเคยชินไง ทำซ้ำทำซาก ทำอย่างนั้นไง

เวลาครูบาอาจารย์ท่านถึงบอก ไม่ให้ตามใจตัวไง ไม่ให้ทำตามไอ้ร่องสมอง ไอ้ทางสายนั้นมันจะพาชีวิตนั้นไปไง

เราจะฝืนมันๆ ฝืนมันเพื่ออะไร

สุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มี

คำว่า “จิตสงบ” พุทธะนี้มหัศจรรย์มาก แล้วมีคุณค่าทุกๆ คน เพราะมันอยู่กับเราไง จิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะคือต้นทุนของเรา

ต้นทุนนี้เกิดมาทำไม เกิดมาแล้วทั้งชีวิตแล้วจะตายไป แค่นี้หรือวะ

แต่เกิดมาแล้วฝืนมันไง ใครสามารถสร้างคุณงามความดีกับหัวใจดวงนี้ได้

ชีวิตนี้ต้องอาศัยปัจจัย ๔ นี่เป็นหลักข้อเท็จจริง บวชพระต้องมีบริขาร ๘ บริขาร ๘ ก็ที่อยู่อาศัย ก็เรือนว่าง อาหารก็บาตร เครื่องนุ่งห่มก็ไตรจีวร รักษาโรคด้วยน้ำมูตรเน่า ปัจจัย ๔ ไม่ปฏิเสธ ต้องมี แต่มีให้อยู่ในศีลในธรรม ถ้าอยู่ในศีลในธรรมแล้วมันแวววาว แล้วมันจะฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมาไง

ถ้าวันสำคัญของชาติ เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา เพราะศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ แล้วเราไปวัดไปวาทำบุญกุศลขึ้นมาเพื่อหัวใจดวงนี้ที่ดีงามนี้ ถ้ามีอำนาจวาสนาก็บวชเป็นพระ เป็นนักรบ จะรบกับกิเลส

นักรบแล้ว ไม่รบกับใคร รบกับอารมณ์ความรู้สึกนี้ รบกับความทุกข์ยากในใจนี้ แล้วอารมณ์ที่มันทุกข์มันยากขึ้นมา ถ้าเป็นสัมมาสมาธิ จะเป็นสุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มี เพราะมันมีความสงบสุขมันถึงจะเป็นนักรบได้ ถ้ามันไม่มีความสงบสุขในหัวใจ มันจะเอาอะไรไปรบ

กองทัพกิเลส กองทัพมาร มันเป็นทั้งกองทัพ เพราะความทุกข์ยากในหัวใจมันเต็มหัวใจอยู่แล้ว เอามารไปรบกับมาร มารมันก็ไปเข้าข้างมารหมดไง ตั้งกองทัพเลย แล้วเป็นพวกเดียวกัน ไปอยู่ด้วยกันหมดเลย แล้วฝ่ายธรรมอยู่ไหน

สุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มี

ตั้งฐาน สมถกรรมฐาน ฐานที่ตั้งแห่งกองทัพ แล้วกองทัพจะเกิดขึ้น กองทัพเกิดจากใคร เทคโนโลยีใช่ไหม

กองทัพเกิดจากคนควบคุมดูแลมัน กองทัพเกิดจากคน ถ้ากองทัพเกิดจากศีล สมาธิ ปัญญา ถ้ามันเกิดขึ้นขึ้นมา กองทัพธรรมๆ ที่มันเกิดขึ้นกับหัวใจของตน เห็นไหม

เราเกิดในชาติ ศาสนาประจำชาติ มีอำนาจวาสนามาบวชเป็นพระ แล้วจะเป็นนักรบ มีมรรค ๘ มีอาวุธ มีสัจธรรมที่จะไปรบกับกิเลสไหม แล้วถ้ารบขึ้น แวววาว แวววาวที่เวลาครูบาอาจารย์ที่ท่านฝึกหัดปฏิบัติ เห็นไหม

อาจารย์สิงห์ทองท่านพูดถึงตอนอยู่ห้วยทราย เอ๊ะ! พระในวัด ลูกศิษย์หลวงตาพระมหาบัว เพราะไปอยู่ห้วยทราย ๓ ปี พระอรหันต์ทั้งวัดเลย กลางคืนมองไปมีแต่โคมแขวนไว้ แล้ว อู้ฮู! พระเดินจงกรมทั้งวันทั้งคืน ทั้งกลางวันกลางคืน อู้ฮู! ทุกองค์เป็นพระอรหันต์หมดเลย มีเราคนเดียวกิเลสเต็มหัวใจ เพราะเราทุกข์ เราเห็นแล้วเราคิดไง โอ้โฮ! พระอรหันต์เต็มวัดเลย เราเท่านั้นน่ะขี้ทุกข์ขี้ยาก

เขาความเพียร เพราะอะไร เพราะครูบาอาจารย์ที่ดีงาม

หลวงตาพระมหาบัวท่านเป็นเจ้าอาวาส ท่านควบคุมดูแล ดูแลให้กองทัพไง สร้างขึ้นมา สมถกรรมฐาน ฐานที่ตั้งแห่งกองทัพ แล้วกองทัพให้เกิดดำริชอบ งานชอบ เพียรชอบ ชอบธรรมขึ้นมา จะรบกับกิเลสตัณหาความทะยานอยาก

วันนี้วันสำคัญของชาติ วันปิยมหาราช ท่านอาศัยด้วยสมอง ด้วยจิตวิญญาณของท่าน แบกชาติผ่านภัยพิบัติ ผ่านปากเหยี่ยวปากกามาเป็นคราวๆ แล้วสืบต่อมา

ถ้ามันเป็นวันสำคัญของชาติ เราเกิดกับชาตินี้ เกิดจากพ่อจากแม่ เพราะพ่อแม่เป็นพระอรหันต์ของลูกไง แล้วถ้าเราฝึกหัดปฏิบัติ เห็นไหม

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง วันวิสาขบูชา เกิดเป็นเจ้าชายสิทธัตถะ ฝึกหัดประพฤติปฏิบัติขึ้นมา เวลาเป็นสัจจะเป็นความจริงในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้ววันวิสาขบูชาเหมือนกัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ปรินิพพาน เกิด แก่ เจ็บ ตายในวันเดียว เป็นความมหัศจรรย์ในพระพุทธศาสนา เอวัง